Soạn bài Tức nước vỡ bờ - Đầy đủ, ngắn nhất | Ngữ Văn 8

Soạn bài Tức nước vỡ bờ - Đầy đủ, ngắn nhất | Ngữ Văn 8

  • 17:29 08/10/2021
  • Xếp hạng 4.5/5 với 14 phiếu bầu

Soạn bài Tức nước vỡ bờ trang 28 SGK Ngữ văn 8 tập 1. Phân tích diễn biến tâm lí của chị Dậu trong đoạn trích, sự thay đổi thái độ của chị Dậu có được miêu tả chân thực, hợp lí không?

Tìm hiểu chung để soạn bài Tức nước vỡ bờ

1. Tác giả

Nhà văn Ngô Tất Tố (1893-1954) quê ở làng Lộc Hà (nay thuộc huyện Đông Anh, ngoại thành Hà Nội).

Tác phẩm của Ngô Tất Tố sau này được tập hợp trong tuyển tập: Ngô Tất Tố và tác phẩm, gồm 2 tập, do Nhà Xuất bản Văn học ấn hành, 1971 – 1976.

Nhà văn đã được nhận hai giải thưởng trong giải thưởng văn nghệ 1949 -1952 của Hội Văn nghệ Việt Nam: Giải ba dịch (Trời hửng, Trước lửa chiến đấu) và giải khuyến khích (vở chèo Nữ chiến sĩ Bùi Thị Phác); Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (năm 1996).

2. Về tác phẩm

tức nước vỡ bờ

Trong đoạn trích, tác giả đã phơi bày bộ mặt tàn ác và đầy bất nhân của chế độ thực dân phong kiến. Đồng thời cũng thể hiện sâu sắc nỗi khổ cũng như sức mạnh phản kháng của người nông dân nghèo. Trong tác phẩm có đủ các hạng người được khắc hoạ sinh động trong bức tranh thu nhỏ của nông thôn Việt Nam trước Cách mạng ấy. Giữa cái đám sâu bọ quan lại hại dân lúc nhúc ở cái làng quê u ám đang rên xiết trong vụ thuế kinh tởm ấy lại sáng lên một chị Dậu chịu thương, chịu khó, hết lòng vì chồng vì con. Chị Dậu nhẫn nhục nhưng cũng tràn đầy sức mạnh phản kháng, quyết không để đói khổ làm hoen ố phẩm hạnh. Hình tượng nhân vật chị Dậu chính là hình ảnh điển hình cho người phụ nữ nông dân bấy giờ.

3. Tóm tắt

Gia đình chị Dậu vì không đủ tiền nộp sưu nên đã dứt ruột bán con. Anh Dậu đang ốm nặng cũng bị bọn tay sai lôi ra đình đánh cho dở sống dở chết. Chị Dậu được bà hàng xóm cho bát gạo, vừa nấu xong nồi cháo thì cai lệ và người nhà lí trưởng ập đến. Dù đã hết lời van xin nhưng cai lệ vẫn hành hạ, đánh đập anh Dậu. Chị Dậu thương chồng nên xông vào đỡ tay, bị cai lệ đánh, và chị đã túm cổ đẩy tên này ngã chổng quèo. Người nhà lí trưởng thấy vậy sấn sổ giơ gậy định đánh thì bị chị Dậu túm tóc lẳng cho một cái ngã nhào ra thềm.

>> Xem ngay: Soạn bài Lão Hạc siêu ngắn, đầy đủ | Ngữ Văn 8Nguồn truyện tại truyencotich.fun

Hướng dẫn soạn bài Tức nước vỡ bờ chi tiết

Câu 1 (trang 32 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1)

  • Gia cảnh nhà chị Dậu cùng đường nên phải bán con, bán chó, chạy vạy khắp nơi để có tiền nộp sưu cho chồng và người em chồng mặc dù đã chết.
  • Người chồng đau ốm tưởng chết, lại bị đánh đến ngất đi do thiếu sưu thuế.
  • Bọn tay sai xông vào nhà đòi trói và đánh anh Dậu.

Câu 2 (trang 32 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1)

  • Cai lệ: là tên cai cầm đầu đám quân lính lệ ở huyện đường, là tên tay sai chuyên đánh người.
  • Hoàn cảnh tên cai lệ vào nhà chị Dậu:
    • Hắn gõ đầu roi xuống đất và quát bằng giọng khàn khàn.
    • Cách xưng hô thì xấc xược "ông- thằng"
  • Hắn thể hiện bản chất hung bạo, dữ tợn: trợn ngược mắt quát, giọng hầm hè, đùng đùng giật phắt thừng, bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát vào mặt chị đánh cái bốp.
  • Tác giả đã thể hiện những ngôn ngữ rất đặc trưng để nói lên thú tính, hắn chỉ biết thét, quát, hầm hè của hắn
  • Tàn ác, nhẫn tâm, bỏ ngoài tai những lời van nài, xin xỏ khẩn thiết của chị Dậu

Câu 3 (trang 33 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1)

  • Ban đầu khi chị sợ hãi, nên lễ phép xưng cháu với hắn và gọi bằng ông.
  • Nhưng khi tên cai lệ đáp lại lời cầu xin của chị một cách phũ phàng, hắn còn "cứ sấn đến để trói anh Dậu" thì chị "tức quá không thể chịu được" đã "liều mạng cự lại". Chị liên tục dùng những lí lẽ phân trần, nói lí lẽ tự nhiên "chồng tôi đau ốm…hành hạ" ⟶ xưng hô "tôi" – "ông" ngang hàng, cứng rắn, cảnh cáo kẻ ác.
  • Khi sự uất ức đến tột cùng, chị phẫn nộ và xưng bà - mày với tên tay sai mất nhân tính.
  • Chị quật ngã tên tay sai "ngã chỏng quèo", thể hiện phản ứng hết sức dữ dội, quyết liệt

Câu 4 (trang 33 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1)

Tức nước vỡ bờ: Nghĩa đen của thành ngữ này là nước lớn, nhiều thì ắt sẽ vỡ bờ. Trong đoạn trích này kinh nghiệm dân gian được thể hiện trong thành ngữ bắt gặp sự khám phá đời sống của cây bút hiện thực Ngô Tất Tố. Đoạn trích chẳng những làm toát lên cái lô-gic hiện thực: tức nước vỡ bờ, có áp bức có đấu tranh, mà còn toát lên cái chân lí: Con đường sống của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đường đấu tranh để tự giải phóng, không có con đường nào khác.

Cách đặt như vậy vô cùng thỏa đáng, vì:

  • Xét toàn bộ nội dung tác phẩm thì Tức nước vỡ bờ là tên gọi hợp lý phù hợp với diễn biến truyện.
  • Tên nhan đề có ý nghĩa khi con người bị áp bức, bóc lột sẽ phản kháng mạnh mẽ. Sức mạnh đó bắt nguồn từ ý thức nhân phẩm, tình yêu thương gia đình.

Câu 5 (trang 33 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1)

  • Tình huống truyện: tình huống căng thẳng, thể hiện tập trung cao độ mối xung đột gay gắt ở nông thôn trước cách mạng. Diễn biến mạch truyện dẫn đến tình huống bùng nổ dữ dội đó được tác giả diễn tả hợp lí, tự nhiên.
  • Tình huống giúp bộc lộ tính cách nhân vật rõ nét:
    • Tên cai lệ thô lỗ, đểu giả, hung ác, không chút tình người.
    • Chị Dậu khi mềm mỏng tha thiết, khi đanh đá, dữ dội,... Diễn biến tâm lí bất ngờ, tự nhiên, hợp lí.
  • Ngôn ngữ đặc sắc: lời ăn tiếng nói hàng ngày được sử dụng một cách chân thật, tự nhiên, mag tính khẩu ngữ.
  • Đoạn miêu tả cảnh phản kháng giữa chị Dậu với bọn tay sai qua ngòi bút linh hoạt, pha chút hóm hỉnh, độc đáo.

Câu 6 (trang 33 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1)

  • Phản ánh đúng quy luật: có sự áp bức, bóc lột tất yếu sẽ có đấu tranh.
  • Ngô Tất Tố nhìn thấy sức mạnh đấu tranh tiềm tàng của người nông dân.
  • Hành động phản kháng là tự phát, khơi màn cho những sự trỗi dậy đấu tranh sau đó.
  • Chỉ bằng bạo lực, đấu tranh mới giải quyết được sự đàn áp, gông cùm của chế độ nửa phong kiến thực dân.

>> Có thể bạn quan tâm: Kho truyện cổ tích hay nhất cho bé

 
Cùng chuyên mục
Soạn bài Lão Hạc siêu ngắn, đầy đủ | Ngữ Văn 8

Soạn bài Lão Hạc siêu ngắn, đầy đủ | Ngữ Văn 8

Soạn bài Lão Hạc sẽ giúp cho các bạn nhìn cụ thể về một kiếp người cùng cực dưới...

Soạn bài Lượm - Ngắn gọn, chi tiết nhất | Ngữ Văn 6

Soạn bài Lượm - Ngắn gọn, chi tiết nhất | Ngữ Văn 6

Soạn bài Lượm trang 72 trong SGK Ngữ văn 6 tập 2. Bài thơ Lượm của tác giả Tố Hữ...

Soạn bài Cô bé bán diêm chi tiết, đầy đủ nhất - Ngữ Văn 8

Soạn bài Cô bé bán diêm chi tiết, đầy đủ nhất - Ngữ Văn 8

Truyện "Cô bé bán diêm" được học chương trình Ngữ Văn lớp 8 của nhà văn Andersen...

Soạn bài Chiếc lá cuối cùng của O-hen-ri | Ngữ Văn 8

Soạn bài Chiếc lá cuối cùng của O-hen-ri | Ngữ Văn 8

Soạn bài Chiếc lá cuối cùng - Ngữ Văn 8 thấm nhuần tư tưởng vui tươi hạnh phúc c...